Dialogue دیالوگ: February 2022

"All our invention and progress seem to result in endowing material forces with intellectual life, and in stultifying human life into a material force." – Karl Marx

فقط وقتيكه فرد بالفعل انسانى، شهروند تجريدى را به خود بازگردانده باشد...وقتيكه قدرت اجتماعى خود را طورى ادراك و سازماندهى كرده باشد كه ديگر نيروى اجتماعى همچون قدرتى سياسى از او جدا نشود، فقط در آنموقع است كه رهايى انسانى كامل ميگردد.-- کارل مارکس

Sunday, February 13, 2022

مفهوم الغای کار در «گروندریسه» مارکس

مفهوم الغای کار در «گروندریسه» مارکس

۱ - مدخل

«طبیعت» نه هیچ‌گاه کارگر تولید کرده است و نه سرمایه‌دار. این هر دو در شرایط و روابط معینی مفهوم پیدا می‌کنند. «کارگر»، یک موجود تاریخی است. ازلی نیست، بلکه گذراست. نفی هستی او به‌مثابه‌ کارگر، احیای انسانیت اوست. کار و سرمایه، کارگر و سرمایه‌دار، وحدت اضدادند. نمی‌توان سرمایه‌دار را حذف و کارگر را حفظ کرد. فرآروی از روابط اجتماعی سرمایه‌داری، یا به معنی الغای کارگر و سرشت کنونی کار است و یا اساساً بی‌معنی است؛ یعنی بعضاً همان است که در «سوسیالیسم» به‌واقع موجود دیروز تجربه شد: «اجتماع» به‌مثابه‌ یک سرمایه‌دار کل – سرمایه‌ی «اشتراکی». آیا الغای «کار» صرفاً مخلوق تخیلات ایده‌آلیستی «مارکس جوان» است؟ آیا چنین چشم‌اندازی یک‌سره فاقد مبنایی مادی است؟ جستار کنونی تلاشی مقدماتی برای پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها است.

هنگامی که شکل تنگ و محدود بورژوایی کنار گذاشته شود، ثروت چه

چیزی است جز جهان شمولی نیازها، توانایی ها، لذت ها و نیروهای

تولیدی افراد که درمبادله ای همگانی تولید می شود؟ چه چیزی است

جز تکامل همه جانبه ی کنترل انسان بر نیروهای طبیعت، چه طبیعت

خویش و انچه اصطلاحا «طبیعت» نامیده مَی شود؟ چه چیزی است

جز بسط مطلق گرایشات خلاقانه ی انسان، بدون کوچک ترین پیش

شرطی جز تکامل تاریخی پیشین که تمامیت این تکامل را - یعنی

تکامل کل نیروهای انسانی به معنای دقیق کلمه که با هیچ ملاک و

معیار مرسومی سنجش پذیر نیست - به غایتی در خود تبدیل می کند؟

چه چیزی است جز وضعیتی که در ان ادمی خود را به هیچ شکل

تعیین شده بازتولید نمی کند و تنها تمامیت خود را می افریند و در

جستجوی ان نیست که همان بماند که گذشته بدان شکل داده است
بلکه در حرکت مطلق برای شدن است ؟ کارل مارکس، گروندریسه